حفاری روتاری
همه چیز راجع به حفاری روتاری
یکی از مهمترین نکات در حفاری چاه انتخاب روش صحیح حفاری است. انتخاب روش استاندارد و صحیح حفاری چاه در کاهش هزینه ها و افزایش بهره وری چاه ها تأثیرگذار است. یکی از رایج ترین روش های حفاری، حفاری روتاری یا چرخشی است. به این روش حفاری چاه، حفاری مته دورانی نیز می گویند. حفاری روتاری محبوب ترین و سریع ترین روش حفاری چاه آب است که مزایای بسیاری دارد.
مزایا و معایب حفاری روتاری
حفاری روتاری، حفاری چاه با استفاده از مته مخصوص است که در این روش، سر مته در انتهای میله حفاری قرار داده شده و انتهای آن روی خاک یا سنگ می چرخد. حفاری روتاری، چرخشی یا دورانی در حفاری چاه عمیق مورد استفاده قرار می گیرد.
در حفاری روتاری گل حاصل از حفاری به واسط پمپ های مخصوص از چاه خارج شده و فشار بالای آن مانع از ریزش چاه می شود. در این روش حفاری چاه آب برای جلوگیری از ریزش دیواره های چاه لوله های فلزی داخل چاه گذاشته می شود. این شیوه حفر چاه در رسوبات ریز دانه و خاک رس ریزشی و حفر چاه های عمیق مورد استفاده قرار می گیرد.
لوله های مورد استفاده در حفاری روتاری از جنس فولاد و آلومینیوم استفاده می شود و با اتصال مته ها به انتهای چنین لوله هایی، گشتاور و نیروی موتور به مته منتقل شده و آن را به حرکت در می آورد. حرکت دورانی مته سنگ ها را شکسته و به این ترتیب می توان حفاری چاه را تا عمق معینی ادامه داد.
انواع روش های حفاری روتاری
در حفاری چاه استفاده از روش های مختلف حفاری کاربردی است و انتخاب نوع روش حفاری با توجه به شرایط محیط، عمق چاه و… صورت می گیرد. حفاری روتاری از جمله روش های بسیار مقرون به صرفه و سریع حفاری است. این روش خود مدل های مختلفی دارد که عبارتند از:
- حفاری روتاری چرخش گل: این روش حفاری چاه عموما در مناطقی با رسوبات نرم و اشباع از آب های زیر زمینی مورد استفاده قرار می گیرد.
- حفاری روتاری چرخش هوا: از این روش حفاری بیشتر در حفاری های معدنی استفاده می شود و برای حفاری در مناطق سنگی بهترین انتخاب خواهد بود.
- حفاری روتاری چرخش دوگانه: از این روش حفاری چاه در مناطقی که دارای بارهای اضافه از جمله ماسه، شن و تخته سنگ هستند استفاده می شود.
- حفاری روتاری گردش معکوس: در این روش انرژی چرخشی و ضربه ای همانند روش حفاری روتاری چرخش هوا عمل می کند با این تفاوت که نمونه ها با فشار بالا در فضای حلقه ای بین میله مته و گمانه وارد شده و از وسط میله مته خارج می شود. از این روش حفاری در مواردی چون معدن یابی و نیاز به نمونه برداری از عمق خاک استفاده می شود.
مزایا و معایب حفاری روتاری
مهمترین مزیت حفاری روتاری حفر چاه قائم و بدون انحراف در عمق زیاد و سرعت بالای حفاری است در واقع در این شیوه حفاری چاه آب هیچ محدودیتی از نظر عمق در حفاری وجود ندارد. به همین دلیل است که گفته می شود حفاری روتاری بهترین انتخاب برای حفر چاه های عمیق محسوب می شود.
از معایب حفاری چاه به روش روتاری نیز باید به هزینه نسبتا بالای تجهیزات حفاری، مشکلات حمل و نقل این تجهیزات به ویژه در مناطق صعب العبور و استفاده از گل حفاری اشاره کرد.
