روش های حفاری چاه آب بسیار متنوعند. از مهمترین این روش ها می توان به حفاری دستی، حفاری چرخشی و ضربه ای اشاره کرد. از هر کدام از این روش ها در شرایط خاصی استفاده می شود. انتخاب روش مناسب برای حفر چاه آب تاثیر و نقش قابل توجهی در میزان موفقیت و نتیجه کار دارد. به ویژه اینکه عملیات حفاری چاه­های آب اقدامی هزینه بر بوده و نیاز به صرف زمان و حوصله فراوانی هم دارد. به خصوص در مواقعی که قرار است یک چاه عمیق و یا نیمه عمیق حفر شود.

در حقیقت انتخاب مناسب روش های حفاری چاه آب تاثیر فراوانی در کاهش هزینه های شما داشته و راندمان چاه و دبی خروجی را نیز تغییر می دهد. در این مقاله روش های حفاری چاه آب را معرفی خواهیم کرد و برخی از مهم ترین ویژگی های هر کدام را برخواهیم شمرد. پس اگر شما هم به دنبال انتخاب روش مناسب برای حفاری چاه آب هستید با ما همراه باشید.

حفاری دستی

این روش در سالیان گذشته مورد استفاده قرار می گرفت. اما در مواقعی هم که دسترسی به تجهیزات غیر ممکن و یا محدود باشد از این روش استفاده می کنند. در این روش سنتی، یک مقنی مسئولیت حفر چاه را به عهده می گیرد.

پس از پایان عملیات حفر نیز دیواره های چاه با استفاده از بلوک های سیمانی که به شکل استوانه هستند و به آن ها کول گفته می شود پوشانده می شوند. در مواقعی که بخواهند یک چاه سطحی و یا نیمه عمیق حفر کنند از این روش کمک می گیرند.

حفاری چرخشی

حفاری چرخشی که به آن روتاری نیز گفته می شود یکی از بهترین روش های حفاری چاه آب به شمار می رود. در این روش از مته های حفاری برای اجرای عملیات استفاده می کنند. مته هایی که با گردش خود به حفر چاه کمک می رسانند. طی این عملیات به ماده خاص دیگری هم نیاز است که گل حفاری نام دارد.

این نوع ماده فوم مانند در هنگام چرخش مته ها از درون سر مته در کف، وارد چاه می شود و از بالا خارج می گردد. به همین ترتیب وجود این ماده نقش قابل توجهی در خنک کاری نوک مته داشته و از سوی دیگر کمک می کند تا خرده های حفاری از داخل چاه به بیرون هدایت شوند.

در حالت معمول بعد از اتمام حفاری روتاری دیواره های چاه شستشو داده می شود تا گل حفاری و ته مانده های خرده ها از چاه خارج گردند. در بیشتر موارد از این روش برای حفر چاه در رسوبات ریزدانه و یا ریزشی استفاده شده و یا این راهکار در مواقعی به کار گرفته می شود که تمایل داشته باشند یک چاه عمیق حفر نمایند.

از حفاری چرخشی و یا دورانی به منظور حفاری های اکتشافی و یا سرعت دهی به عملیات حفر چاه آب نیز استفاده می کنند. هر چند سرعت این روش حفاری با توجه به چند عامل مهم دچار تغییر و تحول می گردد.

از جمله این عوامل می توان به میزان سختی و مقاومت سنگ ها اشاره کرد. اندازه و نوع مته به کار رفته در ساختار دستگاه نیز سرعت این عملیات را تغییر می دهد. سرعت چرخش مته، خواص گل حفاری، فشار گل در ته چاه و…. نیز از دیگر عوامل اثرگذار بر سرعت و مدت زمان حفاری چرخشی هستند.

اگر رسوبات از نوع سخت نشده باشند، ممکن است سرعت اجرای کار به ۱۰۰ متر در روز هم برسد. اما اگر سنگ ها و رسوبات سخت شده باشند، می توانید در طول یک روز چند متر حفر کنید. سرعت بالای حفاری، نیاز نداشتن به لوله جداری، عدم محدودیت عمق، عدم انحراف چاه و… از مهم ترین مزایای این روش حفاری چاه آب است.

حفاری ضربه ای

یکی از پرکاربردترین روش های حفاری چاه آب، روش ضربه ای است. در این روش نیز از مته حفاری استفاده می شود. مته ای که به شکل یک استوانه طراحی شده و وزن سنگینی هم دارد. این استوانه بلند به صورت پشت سرهم و متداوم از کف چاه تا ارتفاع معینی بالا آورده می شود و سپس رها می گردد و ضرباتی به سنگ های کف چاه وارد می کند.

در واقع در روش حفاری ضربه ای اساس کار بلند کردن این مته های سنگین و سپس رها کردن و انداختن آن ها به صورت عمودی بر روی زمین است که باعث می شود زمین خرد شود. پس از این عملیات خرده های حفاری با استفاده از گل کش به بیرون چاه هدایت می شوند.

این روش برای حفر کردن چاه آب در رسوبات دانه درشت و بدون ریزش بسیار مناسب است. در حقیقت در چاه هایی که به روش ضربه ای حفر می گردند رسوبات باید دانه درشت بوده و از نوع شن و یا سنگ باشند. بیشترین عمق حفاری ضربه ای با توجه به نوع دستگاه بیش از ۱۵۰ متر است.

اگر رسوبات زمین مورد نظر از نوع دانه ریز باشند روش ضربه ای باید با اجرای گراول پک تناسب داشته باشد تا ماسه دهی اتفاق نیفتد و رسوباتی ایجاد نشود. لازم به ذکر است که حفاری ضربه ای چاه آب نسبت به روش دورانی هزینه بسیار کمتری داشته و چاه به دست آمده هم ساختاری بسیار مناسب خواهد داشت. چاه آب حفر شده با این روش دوام و ماندگاری بالایی هم دارد.

با استفاده از روش ضربه ای می توانید در تمامی زمین ها و به آسانی چاه عمیق حفر کنید. به ویژه در رسوبات نرم و آبرفت ها. لازم است به این نکته دقت داشته باشید که روش حفاری ضربه ای سرعت پیشرفت کمتری نسبت به حفاری گردشی و یا دورانی دارد و برای سطوح سخت توصیه نمی شود.